W październiku 2026 r. nakładem wydawnictwa De Gruyter Brill ukazała się monografia naukowa pt. Regional Spatial Resilience: Interdisciplinary Foundations, Policies and Planning, pod redakcją Marcina Zawickiego i Igora Zachariasza. Publikacja poświęcona jest problematyce odporności przestrzennej regionów, stanowiącej jedno z istotnych wyzwań współczesnej polityki rozwoju i planowania przestrzennego.
Dlaczego niektóre regiony skutecznie radzą sobie z kryzysami i dynamicznymi zmianami społeczno-gospodarczymi, podczas gdy inne doświadczają długotrwałych trudności rozwojowych? Jaką rolę w budowaniu odporności regionalnej odgrywają polityki publiczne i planowanie przestrzenne? Na te i inne pytania odpowiadają autorzy monografii, analizując teoretyczne i praktyczne aspekty regionalnej odporności przestrzennej (regional spatial resilience).
Celem publikacji jest przedstawienie współczesnych kierunków badań nad odpornością przestrzenną oraz sposobów wykorzystania tej koncepcji w kształtowaniu polityk publicznych w Europie. Autorzy omawiają rozwój idei odporności w ujęciu historycznym oraz w różnych dyscyplinach naukowych, analizują jej obecność w dokumentach strategicznych i działaniach instytucji publicznych, a także przedstawiają metody i narzędzia służące ocenie regionalnej odporności przestrzennej.
Szczególną uwagę poświęcono inicjatywom wzmacniającym zdolność regionów do reagowania na współczesne wyzwania rozwojowe oraz zagadnieniom reformy polskiego systemu regionalnego planowania przestrzennego. W monografii zaproponowano spojrzenie na odporność regionalną jako strategiczne podejście do zarządzania rozwojem, pozwalające łączyć cele gospodarcze i społeczne z ograniczaniem ryzyka oraz kształtowaniem długofalowej równowagi przestrzennej.
Publikacja stanowi rezultat pracy interdyscyplinarnego zespołu autorskiego, w którego skład weszli: Marcin Zawicki, Igor Zachariasz, Bogna Gawrońska-Nowak, Artur Hołuj, Michał Leszczyński, Rafał Matyja, Maciej J. Nowak, Jeremiasz Salamon, Weronika Sroka oraz Michał Wolszczak. Autorzy reprezentują różne dyscypliny i obszary badawcze, w tym gospodarkę przestrzenną, nauki o polityce i administracji, ekonomię, historię, prawo, zarządzanie publiczne oraz analizy przestrzenne.
Interdyscyplinarny charakter monografii pozwala na wielowymiarowe ujęcie problematyki odporności regionalnej, łączące refleksję teoretyczną z analizą polityk publicznych oraz praktycznymi wyzwaniami planowania i zarządzania rozwojem przestrzennym.
Monografia powstała w ramach projektu badawczego „Nowy model regionalnego i miejscowego planowania przestrzennego dla zapewnienia odporności i bezpieczeństwa struktury przestrzennej Polski w kontekście współczesnych wyzwań rozwojowych” (Reactplan). Projekt jest współfinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach IX konkursu Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych GOSPOSTRATEG „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków”. Przedsięwzięcie jest realizowane przez konsorcjum trzech instytucji: Instytutu Rozwoju Miast i Regionów, pełniącego funkcję lidera, Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie (umowa nr GOSPOSTRATEG9/0015/2022 z dnia 14 lipca 2023 r.).
Monografia Regional Spatial Resilience: Interdisciplinary Foundations, Policies and Planning stanowi jeden z naukowych rezultatów projektu Reactplan, wnosząc wkład w rozwój badań nad odpornością regionalną oraz poszukiwanie nowych rozwiązań w zakresie polityki przestrzennej i zarządzania rozwojem.
Więcej informacji o publikacji jest dostępnych na stronie: https://brill.com/display/title/75329



